ریال نیوز : «گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو در حالی ادامه دارد که اندیشکدههای آمریکایی از تصمیمگیری شخصی و واکنشی در کاخ سفید هشدار میدهند و فشار اسرائیل برای گزینه نظامی، با منافع انرژی و رقابت واشنگتن با چین در تضاد قرار گرفته است.»
پس از وقفهای یکساله و جنگ ۱۲ روزه تابستان امسال، مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن که از مسقط آغاز شد، اکنون در ژنو دنبال میشود؛ گفتوگوهایی که رسانههای غربی از آن بهعنوان «آخرین فرصت دیپلماسی» یاد میکنند. همزمان، سه اندیشکده مهم آمریکا ــ CSIS، Brookings و RAND ــ نسبت به روند تصمیمسازی در کاخ سفید ابراز نگرانی کرده و آن را بیش از حد شخصی، آشفته و فاقد چارچوب نهادی ارزیابی میکنند.
در این میان، نتانیاهو با امعان نظر اختلاف ایدئولوژیک دینی به بهانه «برچیدن کامل تأسیسات هستهای ایران» خصمانه میکوشد واشنگتن را به سمت گزینه نظامی سوق دهد؛ مسیری که با منافع کلان ایالات متحده، بهویژه در حوزه امنیت انرژی و تمرکز راهبردی بر رقابت با چین، همخوانی ندارد.
برآوردهای مراکز مطالعاتی آمریکا نشان میدهد حتی یک حمله محدود میتواند قیمت نفت را ۱۰ تا ۱۲ دلار افزایش دهد و هرگونه اختلال در تنگه هرمز، بازار انرژی جهانی را با شوکی کمسابقه مواجه کند؛ شوکی که پیامدهای مستقیم اقتصادی و سیاسی برای دولت آمریکا خواهد داشت.
از منظر راهبردی، درگیری جدید در خاورمیانه نهتنها منابع نظامی و دیپلماتیک واشنگتن را فرسوده میکند، بلکه بازدارندگی آمریکا در برابر چین در هندپاسیفیک را نیز تضعیف خواهد کرد. مقایسه این وضعیت با بحران تایوان نشان میدهد که برخلاف پکن، ایران برای واشنگتن یک پرونده پرهزینه اما غیرحیاتی است.
در چنین شرایطی، ادامه مسیر دیپلماسی میتواند ابزاری برای مهار هزینهها و جلوگیری از انحراف تمرکز آمریکا از چالش اصلی قرن باشد؛ هرچند تا زمانی که تصمیمگیری در کاخ سفید شخصی و واکنشی باقی بماند، تضمینی برای انتخاب این مسیر وجود ندارد.
نویسنده : علی علیزاده
۷ اسفند ۱۴۰۴
