بررسی آسیب‌های به وجود آمده ناشی از بارش‌های 2سال اخیر و ورود کشور به دوره ترسالی، مدیریت منابع آب با استفاده از احداث سد را بیش از گذشته آشکار می‌کند.

میانگین بارش در سال زراعی ۹۷ و ۹۸ نسبت به میانگین ۱۱ساله سال‌های اخیر به ترتیب شاهد افزایش ۴۰درصد و ۵۱ درصدی بوده است. در همین راستا، حسن اردکانیان، استاد هواشناسی، در ارتباط با افزایش بارش در سال‌های اخیر، عنوان کرد:« بارندگی‌های ایران در این سال‌ها نرمال و بالاتر از نرمال بوده است و کشور وارد ترسالی شده است.»

این استاد دانشگاه، ضمن اشاره به اقدامات وزارت نیرو در زمینه مدیریت منابع آب کشور، افزود: « با این حجم بارش‌ها مخزن سدهای کشور وضعیت بسیار مناسبی دارند و باید به فکر جمع‌آوری رواناب‌ها برای سال‌های آتی باشیم.»

*اهمیت مدیریت منابع آب در دوره ترسالی

وارد شدن به دوره ترسالی، توجه به مدیریت منابع آب را بیش از گذشته آشکار می‌سازد. در حقیقت علاوه بر بازسازی زمین‌های زراعی آسیب دیده از بحران کم آبی ۱۰سال اخیر، برنامه‌ریزی به منظور مدیریت منابع آب باید در دستور کار قرار گیرد.

یکی از اساسی‌ترین راهکارهای مدیریت منابع آب، استفاده از شیوۀ سازه‌ای مدیریت منابع است.حجم کل مخازن سدهای بهره‎برداری شده کشور در حال حاضر ۵۲هزار ۵۲٫۵میلیارد متر مکعب در قالب ۱۸۵ سد است. ظرفیت اسمی نیروگاه سدهای بهره برداری شده نیز قادر به تولید ۱۲۲۴۶مگاوات برق خواهد بود.

این در حالیست که پیش از انقلاب تنها ۱۹سد در کشور وجود داشته و ساخت سدهای ذخیره آب، پس از انقلاب با افزایش ۸۷۰درصدی مواجه شده است.

13990321000381 Test NewPhotoFree

از سوی دیگر در سال ۹۸ و ۹۹، مجموعا تعداد ۲۳سد در برنامه افتتاح وزارت نیرو قرار داشت که از این تعداد، ۷سد با ظرفیت مخزن مجموع ۱۷۴٫۸ میلیون متر مکعب افتتاح شده است. همچنین در ۲سال اخیر، آبگیری ۱۶سد در دستور کار دولت قرار داشته که از این تعداد ۲ سد با ظرفیت ۱۴۰میلیون متر مکعب آبگیری شده است.

*کرمانشاه در صدر آمار سدهای بهره‌برداری شده دولت کنونی

عملکرد دولت تدبیر و امید در زمینه ساخت سد در دوره یازدهم و دوازدهم قوه مجریه، بهره‌برداری از ۴۱سد با ظرفیت مجموع ۵۳۰۰میلیون متر مکعب ختم شده است.

در این بین بیشترین تمرکز دولت به منظور ساخت سد را در استان کرمانشاه قرار داشته و این استان با افتتاح ۶سد شهدای گمنام، سراب گیلان‌غرب، داریان، زمکان و چنگربان با ظرفیت منبع مجموع ۴۱۰میلیون متر مکعب پیشتاز عملکرد سد سازی دولت است.

بر اساس مستندات ارائه شده از سوی وزارت نیرو، این وزارتخانه ۴۰۵ سد با ظرفیت کل مخزن ۵۳۰۲۱ میلیون متر مکعب را در دست بهره‌برداری دارد که ساخت این سدها منجر به تنظیم سالانه ۳۸۱۹۶میلیون مترمکعب آب خواهد شد.

همچنین این وزارت‌خانه به منظور کنترل بارش‌های سیل‌آسا در دوران ترسالی، ۳۸سد با ظرفیت کل مخزن ۸۲۶۷میلیون متر مکعب را در دست مطالعه خواهد داشت.

*نیاز کشور به پروژه‌های سدسازی

بررسی نظرات متفاوت کارشناسان در حوزه ساخت سد، مشخص می‌کند، احداث سازه به منظور ذخیره آب یکی از الزامات مدیریت منابع آب تلقی می‌شود.

در همین ارتباط مسعود فرزاد، کارشناس حوزه آب، در بیان نیاز کشور به سد، اظهار داشت:« در بارش‌های ۲سال گذشته که با سیل مواجه شدیم، اگر زنجیره سد‌هایی که باید بر روی رودخانه‌های کرخه و دز احداث می‌شد، تکمیل شده بود، این همه خسارت به بار نمی‌آمد.»

این کارشناس حوزه آب، با اشاره به هجمه گروه‌های محیط زیستی و همچنین تغییراتی که در مبنای محاسبات سدسازی در سطح عالی وزارت نیرو قرار گرفت، عنوان کرد:« احداث بخشی از سد‌های کشور به دلایلی نظیر استفاده از تحلیل آورد دوره‌های ۱۰تا۱۵ساله به جای دورۀ ۵۰ساله و زیر سوال رفتن احداث نیروگاه برق‌آبی از توجیح افتاده است.»

فرزاد، در توضیح اهمیت وجود سد به منظور مدیریت منابع آب کشور، افزود: « تجربه‌ای که امروز به قیمت از دست دادن جان ده‌ها نفر و از بین رفتن ۱۸۰ هزار خانه و کاشانه و آوارگی هم وطنانمان در استان‌های لرستان، خوزستان، گلستان و مازندران، از بین رفتن هزاران هکتار باغ‌ها و مزارع و تلف شدن‌ چندین هزار دام به قیمت ۳۵ هزارمیلیارد تومان آموختیم، این بود که باید سد ساخت.»

خسارات به وجود آمده ناشی از بارش‌های چندسال اخیر و همچنین ورود کشور به دوره ترسالی نیازمند توجه به ساخت سد برای کنترل آسیب سیلاب و مدیریت منابع آب است. در حقیقت احداث سد می‌بایست به روند سابق خود بازگشته و مورد توجه جدی مسئولان وزات نیرو قرارگیرد.

  • منبع خبر : فارس