ریال نیوز : معدن و کارخانه طلای زرشوران تکاب، بزرگترین معدن طلای خاورمیانه، با ارزشی حدود ۶۰ همت برای تهاتر با بخشی از بدهی ۲۱۰ همتی سازمان تأمین اجتماعی به دولت در نظر گرفته شده است؛ واگذاریای که نماینده تکاب آن را «ثمنبخس» و بدون توجه به ارزش واقعی دارایی میخواند.
به گزارش ریال نیوز ، پرونده واگذاری زرشوران از حدود هشت سال پیش در فهرست واگذاریها قرار داشته، اما در دو سال اخیر و بهویژه پس از دستور رئیسجمهور، شکل تازهای به خود گرفته است: تهاتر مطالبات سازمان تأمین اجتماعی از دولت با مجموعه معدنی و کارخانه طلای زرشوران.
نماینده تکاب: ایراد اصلی، ثمنبخس بودن واگذاری است
حجتالاسلام محمد میرزایی، نماینده تکاب و شاهیندژ در مجلس، با اعلام اینکه سازمان تأمین اجتماعی و شرکت شستا بالغ بر ۲۱۰ همت از دولت طلبکارند، تصریح کرده است که کارخانه و مجموعه معدن زرشوران با ارزشی در حدود ۶۰ همت برای تهاتر در نظر گرفته شده است.
میرزایی ایراد اصلی این معامله را «ثمنبخس بودن و انجام واگذاری بدون توجه کافی به ارزش واقعی و ظرفیتهای این مجموعه» عنوان کرده است. به گفته او، منازعه بر سر قیمتی است که نه با ذخایر معدن همخوانی دارد و نه با درآمد سالانه قابل استحصال از آن.
گنجی که سالانه ۵۰ تا ۶۰ همت میارزد
بر اساس اسناد و اظهارات نماینده تکاب، قرار است از این معدن سالانه حدود ۳ تن طلا و ۱ تن نقره استخراج شود که ارزش آن در مجموع حدود ۵۰ تا ۶۰ همت در سال برآورد میشود. در مقابل، هزینه احداث کارخانه جدید حداکثر ۱۲ تا ۱۵ همت و آن هم فقط برای ۲۰ سال بهرهبرداری اعلام شده است.
این محاسبه نشان میدهد که بازدهی سالانه معدن تقریباً معادل کل ارزشی است که برای واگذاری آن در نظر گرفته شده است؛ یعنی داراییای که در یک سال میتواند به اندازه قیمت فروش خود درآمد ایجاد کند، با ۶۰ همت تهاتر میشود.
بر اساس گزارش بورسپرس، معدن زرشوران در ۳۵ کیلومتری تکاب دارای ذخیره قطعی ۴ میلیون تن کانسنگ طلا با عیار ۵.۷ گرم در تن و ذخیره احتمالی ۱۰۰ میلیون تن با عیار متوسط ۵ گرم در تن است. برخی گزارشها نیز از افزایش ذخیره معدنی از ۲۷ میلیون تن به ۴۳ میلیون تن خبر داده و با احتساب حفاریهای عمیقتر، ظرفیت ذخیره را تا ۱۵۰ تن طلا برآورد کردهاند.
رکورد تولید در سایه ابهام قیمتگذاری
در میان مناقشات، دادههای عملیاتی نشان میدهد که زرشوران یک معدن فعال و پرظرفیت است، نه یک دارایی راکد. شرکت گسترش معادن و صنایع معدنی طلای زرشوران سال گذشته با استحصال یک هزار و ۴۳ کیلوگرم شمش طلا، بالاترین رکورد تولید در تاریخ فعالیت خود را ثبت کرده است؛ در حالی که ظرفیت اسمی تولید سالانه این مجتمع هزار و ۵۰۰ کیلوگرم اعلام شده است.
استاندار آذربایجان غربی نیز اعلام کرده که سال گذشته ۲ هزار و ۲۰۰ کیلوگرم طلا از معادن تکاب برداشت شده است. فاز دوم معدن نیز کلید خورده و برای آن اوراق مشارکت ۱۳ هزار میلیارد تومانی منتشر شده است.
مطالبه جامعه محلی؛ از آلودگی آرسنیک تا سهم صفر درصدی
بُعد دیگر منازعه، حقوق جامعه محلی است. میرزایی تأکید کرده که پیش از هر تصمیمی باید اختصاص ۵ درصد درآمد معدن به مسئولیتهای اجتماعی و سهامدار کردن مردم تکاب تعیین تکلیف شود. او هشدار داده که مردم بومی نباید تنها گردوغبار و آلودگیهای ناشی از فعالیت معدن، از جمله آلودگی آب منطقه با آرسنیک، را تحمل کنند اما از منافع اقتصادی سهمی نداشته باشند.
بر اساس گزارشها، ۱۵ درصد از ۹۰۰ میلیارد تومان حقوق دولتی معادن که سال گذشته پرداخت شده، معادل تقریباً ۱۵۰ میلیارد تومان، به تکاب اختصاص یافته است. با این حال، استاندار آذربایجان غربی در اظهاراتی صریح گفته که خروجی برداشت طلا برای مردم منطقه از نظر مسئولیتهای اجتماعی صفر است.
واگذاری زرشوران؛ آزمونی برای حکمرانی منابع
کارشناسان و منتقدان معتقدند واگذاری زرشوران فراتر از یک پرونده معدنی، آزمونی برای حکمرانی منابع در کشور است. طلا، برخلاف نفت، در هر شرایطی حتی در دوره تحریم قابل فروش و تبدیل به ارز است و به همین دلیل ذخایر طلا پشتوانه پول ملی و امنیت اقتصادی محسوب میشوند.
مدیرعامل این مجموعه اعلام کرده که میزان اشتغال فعلی در معدن به ۱۲۰۰ نفر رسیده و هدفگذاری برای افزایش آن به ۱۵۰۰ نفر دنبال میشود. منتقدان پیشنهاد میکنند که ابتدا در مجموعه سرمایهگذاری و ارزش افزوده ایجاد شود و سپس واگذاری با قیمت بالاتری انجام گیرد.
فرآیند واگذاری از حدود هشت سال پیش آغاز شده و هنوز به تأیید نهایی نرسیده است. تصمیم نهایی باید در هیئت دولت و در صورت واگذاری به شستا، با تأیید سران قوا اتخاذ شود. پرسش کلیدی این است که آیا ۶۰ همت، بازتابدهنده ارزش واقعی بزرگترین معدن طلای خاورمیانه است یا صرفاً رقمی برای تسویه بخشی از بدهی دولتی.
منبع : بازار