ریال نیوز : امنیت ملیِ ایرانِ پساجنگ دیگر تنها با توان دفاعی و صنعتی سنجیده نمی‌شود؛ در دکترین‌های نوین بازسازی، تاب‌آوری اقتصادی و کانون‌های اتکای درون‌زا ستون اصلی بقای ملی‌اند. صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، با گذار از بنگاه‌داری به بازوی استراتژیک، در همین میدان، معماری تاب‌آوری ملی را بر عهده می‌گیرد.
گذار از بنگاه‌داری به بازوی استراتژیک در نبردِ اقتصادی موقعیت ژئواکونومیک ایران ونگاه دکترین بقای ملی در آستانه بازآرایی نظم منطقه‌ای و تجربه امواج سهمگین جنگ اقتصادی، تحریم‌های ترکیبی و فشارهای ژئوپلیتیکی، نیازمند بازتعریف کانون‌های اتکای درون‌زا است. در دکترین‌های نوین بازسازی پساجنگ، زیرساخت‌های امنیت ملی تنها به توان دفاعی و صنعتی محدود نمی‌شود، بلکه سه پایه استراتژیک:
اول «امنیت و حاکمیت غذایی»
دوم «تثبیت جمعیت مرزنشین و پدافند غیرعامل زیستی»
سوم «تاب‌آوری ذخایر بین‌نسلی در برابر سقوط ارزش پول ملی»
را در بر می‌گیرد.
در این پهنه حیاتی، جامعه روستایی و عشایری ستون فقرات استقلال غذایی و مرزداران تاریخی تمامیت سرزمینی کشور هستند. صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر دیگر صرفاً یک نهاد حمایتی-توزیعی متعارف نیست؛ این صندوق در واقع یک «لنگرگاه ضدشکننده حاکمیتی» و ابزار ژئواکونومیک بازسازی پایدار کشور در دوران پساجنگ است.
۱. پدافند غیرعامل جمعیتی؛ تثبیت مرزها و مهار تخلیه سرزمینی
یکی از خطرناک‌ترین عوارض شوک‌های جنگی و نوسانات تورمی شدید، بحران معیشتی تولیدکنندگان خرد و به تبع آن، مهاجرت گسترده روستاییان به حاشیه کلان‌شهرها و خالی شدن سکونت‌گاه‌های مرزی است. مهاجرت معکوس نه‌تنها اراضی راهبردی کشاورزی را بایر و امنیت غذایی را به واردات وابسته می‌سازد، بلکه خلأهای امنیتی غیرقابل جبرانی در نوار مرزی پدید می‌آورد.
گسترش چتر بیمه‌ای هوشمند با الگوهای پرداخت شناور و فصلی (منطبق بر چرخه کاشت و برداشت) و تضمین مستمری آبرومند برای پیری و ازکارافتادگی، تعلق سرزمینی و پیوند تولیدکننده با زمین را تحکیم می‌کند. این اقدام، ارزان‌ترین و کارآمدترین راهبرد پدافند غیرعامل در حفظ ساختار امنیتی مرزها و تقویت شبکه معیشت بومی در دوران پسابحران است.
۲. انقلاب ساختاری؛ عبور از «بنگاه‌داری فرسوده» به «تأمین مالی پیشران و ضدتورمی»
بزرگ‌ترین گلوگاه آسیب‌پذیری صندوق‌های سنتی، انجماد منابع در بنگاه‌داری‌های اداری، شرکت‌های کم‌بازده و املاک راکد است که در شرایط تورم بالا ارزش واقعی ذخایر را می‌بلعد. در نقشه راه پساجنگ، صندوق باید در گامی قاطع، از مدیریت مستقیم بنگاه‌ها خارج شده و با ایجاد «صندوق‌های سرمایه‌گذاری تخصصی» (پروژه‌ای، کالایی و سهامی)، منابع منجمد را به بخش‌های مولد اقتصاد تزریق کند:
1. زنجیره ارزش غذا و آب:
سرمایه‌گذاری متمرکز در سامانه‌های نوین آبیاری، مکانیزاسیون، سردخانه‌ها، صنایع تبدیلی و لجستیک توزیع محصولات راهبردی به‌منظور کاهش ضایعات کشاورزی.
2. پوشش ریسک تورمی و ارزی:
مدیریت دارایی‌ها از طریق سرمایه‌گذاری در دارایی‌های حامل ارزش، صندوق‌های مبتنی بر طلا و ابزارهای مالی مشتقه برای صیانت از ارزش دارایی‌های بازنشستگی در برابر شوک‌های ارزی.
3. صندوق املاک و مستغلات :
تبدیل املاک بلااستفاده صندوق به دارایی‌های نقدشونده و درآمدزا با ارزش افزوده بالا.
۳. اهرم‌سازی تسویه دیون حاکمیتی و حاکمیت شرکتی شفاف
تحقق رسالت صندوق در دوره پساجنگ منوط به تغییر بنیادین در شیوه تعامل دولت با آن است. سهم دوبرابری دولت نباید به عنوان بدهی دفتری مستهلک شود؛ بلکه دولت باید این مطالبات انباشته را از طریق واگذاری «دارایی‌های مرغوب، سهام شرکت‌های سودآور و زیرساخت‌های استراتژیک ملی» تسویه نماید.
هم‌راستا با این امر، پیاده‌سازی سازوکار سه‌گانه حاکمیت شرکتی متشکل از:
-تشکیل کمیته‌های مستقل سرمایه‌گذاری -تشکیل کمیته ریسک بر پایه استاندارد اکچوئری ،
-سامانه یکپارچه هوشمند دارایی‌ها و تعهدات
«با افشای شفاف» و «تعیین حدود مشخص تصمیم‌گیری مالی» در ارکان مدیریتی،
مسیر انحراف، ناکارآمدی و ناترازی مالی را مسدود می‌سازد.
۴. هم‌افزایی اکوسیستم روستایی با اقتصاد دیجیتال و تولید خرد
در اقتصاد پساجنگ، احیای مشاغل خرد و خانگی روستایی، به‌ویژه در بخش زنان و جوانان بومی، سریع‌ترین راهبرد ایجاد ارزش افزوده است. صندوق می‌تواند با طراحی بسته‌های شمول مالی دیجیتال، پیوند حق‌بیمه با درآمد زنجیره‌های تولیدی، و ایجاد پشتوانه اعتباری برای تعاونی‌های روستایی، اقتصاد خرد محلی را به بازارهای کلان متصل ساخته و امنیت معیشتی جامعه هدف را چندلایه و پایدار سازد.
صندوق یک ساختار رفاهی منفعل نیست؛ بلکه ابزاری راهبردی برای خلق اقتدار و انسجام ملی در نظم جدید پسابحران است. تبدیل این صندوق به یک «صندوق ثروت توسعه‌ای، تخصصی و ضدضربه»، ضامن تولید پایدار، امنیت غذایی و حفظ انگیزه مرزنشینان غیور کشور خواهد بود. هرگونه سرمایه‌گذاری در انضباط مالی، ارتقای پوشش و احیای دارایی‌های این صندوق، ضامن ساختن ایرانی خوداتکا، آباد و نفوذ ناپذیر در عصر پساجنگ است
✍نویسنده : علی علیزاده
